2
هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه آزاد واحد خرم اباد
3
کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی دانشگاه آزاد واحد خرم اباد
چکیده
سرما و یخبندان از مهمترین عوامل محیطی خسارتزا به محصولات باغی بهویژه انار در مناطق مختلف ایران هستند و کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود همواره در معرض رویدادهای سرمای شدید قرار دارد. در پژوهش حاضر، تأثیر عامل اقلیمی دما بر درخت انار در شهرستان کاشان در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۴ بررسی شده و مقادیر دما با استفاده از توزیعهای احتمال در نرمافزار SMADA محاسبه گردیده است. با لحاظ تغییرات دمایی مشاهدهشده در کاشان (افزایش میانگین دمای سالانه و جابجایی فصلها)، مراحل فنولوژیک انار به صورت تقریبی بدین شرح است: جوانه در خواب زمستانی در ۸ دیماه با احتمال خسارت ۷/۵٪، شکوفایی غنچه در ۱۵ فروردینماه با احتمال ۴۲/۳٪، ظهور غنچههای گل در ۲ خردادماه با احتمال ۳۶/۸٪، میوه جوان در ۱۰ تیرماه با احتمال ۲۵/۵٪، رشد میوه در ۲۰ تیرماه با احتمال ۱۳/۹٪ و رسیدن میوه در ۲۵ مهرماه با احتمال ۶۸/۷٪. سرمای زودرس پاییزه با توزیع احتمال لوگپیرسون تیپ ۳ و با احتمال ۵۰ درصد (دوره بازگشت ۲ ساله) به میزان ۱۴/۵٪ برآورد شده است. همچنین سرمای دیررس بهاره با توزیع احتمال لوگنرمال ۵۰ درصد، تاریخ اولین سرما با خسارت سنگین را در ۷۰ روز پاییز (حدود ۱۰ آذر) و آخرین سرما با خسارت سنگین را در ۱۰۵ روز پاییز (حدود ۲۵ دی) تعیین کرده که نسبت به دوره پیشین (۱۹۹۰-۲۰۱۶) جابجایی محسوسی در تقویم سرمازدگی نشان میدهد.